Larfiagem – el idioma creado en los años 1950 en Herval d’Oeste
Quien vive aquí en la región de Herval d’Oeste y Joaçaba con seguridad ya oyó a alguien “larfiando” en la calle, gritando “Cirne” al divisar a un amigo a lo lejos. Forma parte del habla local, de la forma en que las personas se comunican. Esa mezcla que forma nuestro caldero cultural.
Allá por los años 1950, cuando el ferrocarril todavía estaba a todo vapor, la estación ferroviaria de Herval d’Oeste era bastante concurrida. Y eso daba trabajo también a los niños de 7 a 15 años, como lustrabotas, cargadores de maletas, ayudando a los viajeros que circulaban por aquella región. Pero estos niños eran perseguidos por los vigilantes que custodiaban el ferrocarril.
Fue entonces cuando decidieron crear, para su propia protección, una lengua propia, para poder comunicarse sin que los guardias pudieran entender lo que conversaban. Los detalles sobre esto los cuentan los propios personajes, entre noviembre de 2014 y enero de 2015, con producción local de Omar Dimbarre, cuando ya tenían 60, 70 años, y contaron sus historias a la directora de Larfiagem, Gabi Bresola, nacida en la ciudad.
Diccionario de Larfiagem
(palabra en portugués – palabra en Larfiagem)
Janeiro – Lanergio
Fevereiro – Lefelerveio
Março – Tiarcio
Abril – Alirpio
Maio – Larmio
Junho – Nunrigio
Julho – Lurgio
Agosto – Lanostio
Setembro – Lenensbrio
Outubro – Lenunsbrio
Novembro – lonembrio
Dezembro – losnembrio
###
Primeiro – Lirpieiro
Segundo – Crisiundo
Terceiro – Letiercio
###
Abacaxi – Bachariuche
Abraço – Abraiço
Alemão – Alerome
Amanhã – Rosmiã
Amante – Amarintia
Aqui – Acriude
Aquilo – Alirquio
Assunto – Atiunrsso (assurintio)
Avo/ó – Arovio/a
Baixinho – Charbinho
Bala – Lárbia
Banana – Larbiana/Charbana
Banguela – Banlequia
Banho – Rãmbio
Baralho – Larárbio/Larbaio
Barbeiro – Barerbio
Bastante – Thasbante
Batata – Tharbata
Bater – Bareuche
Bêbado – Therbo (dierbo)
Bebeu – Bereube
Bem – Rembe
Bicha – Chírbia
Bicho – Chírbio
Bilboquê – Biboreuque
Bóla – Lórbia
Bolacha – Lorbiacha
Bolinha – Lurbica (Lorbinha)
Bolo – Lorbio
Bom – Rombe
Bom – Rômbio
Boné – Boreuche
Boneca – Bunerquia
Bonitão/a – Bunirontche
Borracha – Brocharbia
Bosta – Thosba
Braço – Braiço
Bravo – Brarimbio
Broxar – Brorauche
Bucho – Chúrbio
Bulica – Lurbica
Bunda – Chumba/Lordo (tiumba)
Buraco – Bucráilo/Lurbiáco
Burro – Rubio- Rúrbio
Buscar – Burasque
Beber – Berebe
Cabeça – Branquercia/Cacerbia
Cabelo – Calerbio
Cachaça – Cabracha
Cachorro – Charcoro
Cadeia – Diareca- Diarequia
Cadeira – Diaureuca ou Lanerquia
Café – Caréufe
Calça – Zarquia
Calção – Caronce
Camisa – Marquisa/Zarmiquia
Cantar – Chancar
Capilé – Capiléutche
Capitão – Capirontche
Carne – Nárquia
Carro – Raquio
Carteira – Tchaureuca
Casa – Zarquia
Casar – Zarquiar
Catecismo – Catemircio
Cavalo – Calárvio
Cebola – Leçorbia
Cerveja – Breçeja
Chão – Ronche
Chapéu – Chareupe
Chegar – Greissar
Chicletes – Chireique
Chover – Choreuve
Chupador – Chuparodhe
Chupar – Churaupe
Chutar – Churautcha
Chuteira – Chureutcha
Cigarro – Crivo -Grissáro
Cinema – Minêrcia
Cinhado – Rudiarco
Cobiçada – Broquirciada
Coca Cola – Tchorca Lorca
Coisa – Zorquia
Colono – Lhonorco/dionorco- Lonorquio
Comer – Coreme
Comida – Rango
Comprar – Thompa
Comprender – Comprereudhe
Contar – Thioncar
Conto – Thonco
Conversa – Lárfia
Correr – Roquer
Coxa – Scorquia
Cunhada – rudiarca
Certo – Cerintio
Dar – Radiar
Deixar – Derautche
Dela(e) – De Leda(e)
Delegado – Delerguiado
Demais – Desarme
Depois – Deroispe
Descer – Dereusse
Dia – Ridia
Dinheiro – Nibra
Dono – Nordio
Dormir – Dirime
Dormir – Nurmir/murdir
Duro – Rúdio
Ela – Leda
Ele – Lede
Em Baixo – Em Chárbio
Em Cima – Em Mírcia
Embora – Emlórbia- Irobia
Emprestar – Entchespar
Engraxar – Engrarauche
Engraxate – Engrarexe
Entender – Entenreudhe
Esconder – Escoreudhe
Estação – Estaronse
Este – Serde
Eu – Mírco
Faca – Grifia – Nárfia
Facão – Faronque
Fala – Lárfia
Fazer – Fareuse
Feijão – Feronje
Feio – Lerfio
Ferro – Lérfio
Filho/a – Lirfio/a
Ficar – Firauque
Flor – Rorinzia
Fogão – Forongue
Fogo – Groifo
Foi – Roife
Fora – Lorfia
Fósforo – Foríncio
Fulano – Morne (Móile)
Fumar – Murfiá
Fumo – Múrfio
Gibi – Giriube
Gostou – Gorostche
História – Linórstia
Homem alto – Titarondhe
Hospital- hospirautche
Inchado – Incharíndio
Irmão Irmã/o – Melã(ão)
Jacu – Jaruque
Jogar – Grojar
Jogo – Grojo
Ladrão – Borrão
Leitão – Lerontche
Limão – Lirome
Livro – Tirvio
Louco – Croilo
Macaco – Matcharco
Maconha – Maronquia
Mãe – Raime
Mala – Larmia – Lármia
Mão – Rome
Matar – Chasma
Me De – Me Radia
Meia – Resmia
Meio – Lermio
Meio Dia – Meio Ridia
Menina(o) – Resmina(o)
Mentira – Miritcha
Mereticio – Norzia
Meu – Mirco – Reume
Mijar – Chirmiar
Minha – Rímia (mirca)
Missa – Sirmia
Moça – Sormia
Morcília – Munircia
Mortandela – Mortalérdia
Mula – Lúrmia
Mulher – Rosmié/Lurmié
Mesa – Resmia
Mulher Bonita – Rombia
Namorada – Grínfia
Não – Rone
Negro – Grenio
Noite – Noirintia
Noite – Tiorne
Ovo – Vroilo
Pacote – Patchorque
Pai – Raipe
Palhaço – Larpiaço
Pão – Rompe
Papel – Peréupe
Passar – Parausse
Patrão – Parontche
Pé – Réupe
Pedaço – Peçardio
Pegar – Gopar
Peido – theibo
Peixe – Xerpio
Pelado – Lerpiado
Pêlo – Lêrpio
Pena – Nerpia
Pente – Tchempe
Pentelho – Tchempeio
Perder – Pereudhe
Pescar – Perasque
Pescoço – Perosquio
Piá/Gurí – Piárro
Pica – Ramé
Picolé – Picoréutche
Polenta – Lorpienta
Polícia – Lurpícia/Thusca – Trusca
Ponta – Tchompa
Ponte – Tchompe
Porque – poreuque
Porta – Tchorpa
Pouco – Porinquio
Prefeito – Pererfio (pretierfo)
Prefeitura – Preferutchia
Professora (o) – Proferosquia (o) (proferorse/a)
Pulo – Lúrpio
Puta – Tiurpa/Purintia
Qualquer – Quaréuque
Quem – Renque- Tchenque
Quer – Réuque
Quilo – Lírquio
Real – Thonco/Grana
Repolho – Relorpio
Revólver – Relórvio
Rio – Riorinsio
Roubar – Brauchar/Borrar
Sabão – Sarompe
Sabe – Braice- Bráisse
Saber – Braicer
Saco – Cráicio
Sacola – Salórquia
Salame – Larciame
Sapatão – Saparontche
Sapato – Canapracio – Canapraisso
Segurar – Grunhar
Sem Dinheiro (Duro) – Rudio
Sereno – Lercenio
Sexo – Diorfar
Sim – Sirne
Sofá – Soraufe
Sofrer – Broicer
Sogra (o) – Gróissa (o)
Sopa – Sorpia
Subir – Suriube
Sumir – Suriume
Também – Tarembe
Telefone – Teleronfe
Televisão – Televironze
Tem – Rentche
Ter – Renche
Terra – Lertia
Teu – Reutche; Tua – Rutcha
Tio – Nirtchio/Riutche
Tomar – Torame
Trabalhar – Batalhar – Braucaiá/Trararbiá
Trabalho – Trarárbio
Trem – Trenisio
Trocar – Trorauque
Vagina – Bucrancia
Vai – Raives
Vaso – Rasvio
Velha/o – Lérvia(o)
Venha – Renvia
Vez – Reives
Vida – Tirvia
Você – Voresque
Vou – Roivos
Xepa – Brecha
Xícara – Cricha –
Zarpar – Zaraupe
Zona – Norte
La película Larfiagem forma parte de la programación de la Muestra de Cine Chica Pelega. Haz clic aquí para acceder a la información de la película. La película tiene dirección de Gabi Bresola y producción de OMBU Produção y Magnólia Produções.